Elżbieta Dzikowska

Elżbieta Dzikowska

Elżbieta Dzikowska - fot. z archiwum Elżbiety Dzikowskiej
fot. z archiwum Elżbiety Dzikowskiej

Elżbieta Dzikowska – urodziła się w Międzyrzecu Podlaskim w województwie lubelskim. Jest historykiem sztuki, sinologiem, podróżnikiem, reżyserem i operatorem filmów dokumentalnych o tematyce podróżniczej i artystycznej, autorką wystaw sztuki współczesnej, wielu książek, reportaży i tekstów publicystycznych. Współpracowała z miesięcznikiem „Chiny”, a od 1964 roku prowadziła dział Ameryki Łacińskiej w magazynie „Kontynenty”. Zaczęła się specjalizować w tym regionie świata, czego etapem było członkostwo w Światowym Stowarzyszeniu Latynoamerykanistów. Podczas pracy w „Kontynentach” zajęła się również fotoreportażem i operatorstwem filmowym. W 1974 roku poznała Tony’ego Halika, z którym zrealizowała ok. 300 filmów podróżniczych. W 1976 roku wraz z Halikiem i prof. Edmundo Guillénem dotarła do legendarnej, zaginionej stolicy Inków Vilcabamba. W tamtym czasie odwiedziła prawie wszystkie kraje Ameryki Łacińskiej i Północnej. Zjeździła Europę, wiele krajów Afryki i Bliskiego Wschodu. Była także w: Australii, Nowej Zelandii, na Tahiti, Wyspie Wielkanocnej, a w Azji – w Chinach, Tajlandii, Indiach, Sri Lance, Bhutanie, Nepalu, Birmie, Kambodży, Wietnamie, Laosie, Tybecie, Mongolii. Z Halikiem prowadziła popularny cykl programów Pieprz i wanilia emitowany w Telewizji Polskiej. W latach 1982-1987 pracowała w magazynie „Radar”, w którym pisała o sztuce. Efektem tego doświadczenia było m.in. powstanie książki Polacy w sztuce świata. 50 wybitnych artystów sztuki współczesnej (2001), potem Artyści mówią – dwóch tomów wywiadów z malarzami i grafikami. Do emerytury pracowała w Agencji Filmowo-Telewizyjnej Interpress-Film. Po śmierci Halika zajęła się propagowaniem interesujących miejsc w Polsce, realizując dla regionalnych oddziałów Telewizji Polskiej program Groch i kapusta oraz publikując serię książek Groch i kapusta, czyli podróżuj po Polsce! W 2015 roku wróciła do realizacji filmów z serii Pieprz i wanilia dla wytwórni Kalejdoskop, emitowanych tym razem w TVN24 Biznes i Świat. Jest członkiem Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Sztuki (AICA) i honorowym członkiem Polonijnego Klubu Podróżnika. Wielokrotnie nagradzana m.in.: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1998), Nagrodą Bursztynowego Motyla im. Arkadego Fiedlera (2006), Złotym Medalem Zasłużony Kulturze „Gloria Artis” (2010), a  także meksykańskim Orderem Orła Azteckiego (1979) i peruwiańskim Orderem Zasługi za Wybitną Służbę (1999).

„Orient – słowo magiczne. Zafascynowało mnie bardzo wcześnie, więc zaczęłam studiować orientalistykę. Sinologię. Pierwsza daleka podróż miała miejsce na Wschód, do Chin. Urzekła mnie niezwykła, pełna wynalazków cywilizacja Państwa Środka, która przetrwała tysiące lat. Kiedy poznawałam z czasem inne kraje Azji, nabierałam coraz większego dla nich szacunku. Ich wspaniała kultura powstawała przecież już w czasie, kiedy naszych przodków nie było nawet w prapolskich puszczach! Świadczy o wysokim statusie techniki budowlanej, sztuki, także poziomie duchowości, która emanuje z rzeźb, malarstwa, całych zespołów architektonicznych, zarówno sakralnych jak i świeckich. Urzekł mnie ten świat jako orientalistkę i historyka sztuki, starałam się dać temu wyraz w publikacjach, fotografiach, filmach dokumentalnych. Podziwiałam też na Wschodzie tolerancję: żyją tam różne grupy etniczne, mają tradycje, religie, wierzenia rozmaite – a potrafią się nawzajem szanować, żyć w zgodzie. To jest piękne”.

Elżbieta Dzikowska